Problemy oceny z wychowania fizycznego.
W
poszukiwaniu dróg wyjścia z zaklętego kręgu problemu oceny z WF należy
koncentrować uwagę nie na wystawianiu ocen lecz na ocenie efektów procesu nauczania
i wychowania, a w tym przede wszystkim na nauczaniu samokontroli i samooceny.
Właściwie podjęta
kontrola i ocena procesu wychowania fizycznego winna służyć:
- wdrażaniu
uczniów do systematycznej samokontroli i samooceny rozwoju fizycznego i sprawności
fizycznej,
- pozyskiwaniu
przez nauczyciela i uczniów informacji o stanie procesu nauczania i uczenia się,
- wzmaganiu
zainteresowania uczniów aktywnością ruchową,
- obiektywnemu
pomiarowi osiągnięć uczniów,
- podsumowaniu
efektów pracy nauczyciela, zwiększenia zainteresowania rodziców problemem
zdrowia i stanu rozwoju fizycznego dzieci.
Bywa
tak, że wystawiana przez nauczyciela ocena nie jest żadnym nośnikiem informacji
o rzeczywistych postępach ucznia, o ich wkładzie pracy w podwyższanie sprawności
fizycznej i opanowanie umiejętności ruchowych. Czasami wystawiana ocena nie ma
merytorycznego związku z treściami nauczania, "treści nauczania sobie, a
kryteria sobie". Dobitnym tego przykładem jest m.in. stosowanie
sprawdzianów-testów wytrzymałościowych w formie biegów długodystansowych, bez
uprzedniego treningu, bez przygotowania uczniów do tego rodzaju wysiłków.
Przy rzetelnym
podejściu do problemu oceny z wf należy brać pod uwagę wiele istotnych
czynników a przede wszystkim:
- stopień realizacji
planowanych zadań dydaktycznych,
- postępy uczniów
i ich psychofizyczne predyspozycje i możliwości
(oceniać efekty
pracy ucznia, a nie popełniane przez niego błędy).
Przestrzeganie
zasad indywidualizacji w procesie oceniania, to jeden z istotniejszych
problemów, który w codziennej praktyce szkolnej nastręcza niektórym
nauczycielom wiele trudności. Im bardziej w procesie
nauczania uwzględnia się zasadę indywidualizacji, tym bardziej spełnia się
wymogi współczesnej pedagogiki humanistycznej.
Zasadniczym
kryterium oceny z wychowania fizycznego powinien być wysiłek ucznia wkładany w
usprawnianie się i wywiązywanie się z podejmowanych przez niego zadań i
powierzanych przez nauczyciela - szkołę ról.
Najwłaściwsza
droga wdrażania uczniów do samokontroli i samooceny to systematyczna nauka jak
oceniać:
- stan swojego rozwoju fizycznego,
- poziom rozwoju sprawności fizycznej,
- poziom (zasób) umiejętności
ruchowych,
- poziom wiedzy z zakresu kultury
fizycznej,
- zmiany postawy i nawyków.
Przy
takim podejściu powinna dziwić propozycja ujęcia w "przedmiocie"
kontroli i oceny poziomu rozwoju fizycznego, który nie ma nic wspólnego z
"notą szkolną', a jest nierozłączalnie związany z istotą wychowania
fizycznego, z naczelnym celem zdrowotnym.
Dekalog oceniania.
Warto sobie przyswoić i przestrzegać
opracowany przez T. Muszkietę dekalog oceniania:
1.
Uczeń jest podmiotem
wszelkich działań nauczyciela.
2.
Stosuj czytelne, obiektywne
i sprawiedliwe kryteria oceny ucznia.
"Lepsze są
najgorsze kryteria niż żadne". Na pierwszej lekcji w nowym roku szkolnym
zapoznaj uczniów z wymaganiami i kryteriami kontroli i oceny.
3.
Aby coś sprawdzić i
ocenić najpierw trzeba tego nauczyć.
4.
Oceniaj umiejętności,
psychomotoryczność i wiadomości, mniej na uwadze stan bieżący (poziom), ale
także postęp ucznia.
5.
Sprawdzając poziom
sprawności fizycznej i umiejętności uwzględniaj różny stan rozwoju
psychofizycznego ucznia i jego zaangażowanie.
6.
Ocena pomiaru
komponentów sprawności fizycznej ucznia nie może decydować o ocenie końcowej z
wf.
7.
Każdy uczeń zasługuje na
ocenę co najmniej dobrą z wf i każdy może otrzymać ocenę celującą.
8.
Nie używaj ocen do
karania ucznia np. za zachowanie, zaangażowanie, niechęć do startu w zawodach
sportowych itd.
9.
Staraj się unikać ocen
niedostatecznych z wf. Wyższa ocena motywuje, zaniżona powoduje negatywną
motywację.
10.
Naucz ucznia samooceny i samokontroli własnych umiejętności, wiedzy, rozwoju
psychofizycznego, zachowań i postaw, które są bardziej celowe i efektywne w
procesie kształcenia i wychowania.
Ocena
skuteczności procesu wychowania fizycznego jest ważna zarówno z punktu widzenia
nauczyciela, jak i ucznia, a powinna także zainteresować rodziców.
Strategie działania
należy ukierunkować na wdrażanie uczniów do samokontroli i samooceny, a tym
samym do samodoskonalenia ruchowego.